Onze eerste stagedagen

Woensdag 3 augustus 2011
Vandaag mochten we eindelijk onze stage in het ziekenhuis beginnen. We hadden afgesproken met de decaan dat een busje ons om half negen ’s ochtends zou komen halen. We dachten dat het wel wat later zou worden, aangezien we een Congolese half negen verwachtten. Toch kwam er om iets voor half negen een chauffeur naar binnen gewandeld. Wij waren nog aan het ontbijten. We waren heel erg blij dat we ’s ochtends een pot choco en confituur op onze tafel zagen staan! De pot choco stond alleen op onze tafel, misschien hadden ze ergens opgevangen dat wij graag choco hadden :D! Verder kregen we ook nog een omelet. Het was bijna een feestmaaltijd. Aangezien we ’s middags niet terug zouden komen naar de Procure, moesten we een lunchpakket maken. We vroegen aan het zustertje of we plastieken zakjes konden krijgen. Zij bracht ons ook nog kaas. Rond kwart voor negen waren we klaar met onze boterhammetjes te smeren en onze rugzakjes te maken voor die dag. We namen ook onze doktersjas, stethoscoop en handschoenen mee. Het busje (iets moderner dan gisteren) bracht ons naar het ziekenhuis. Saartje en Jolize gingen naar de afdeling interne zorgen en de afdeling intensieve zorgen.
Sofie en Paulien begonnen op de afdeling gynaecologie. Op de afdeling gynaecologie was het vreemd om te zien hoe men de vrouwen hielp met zo weinig materiaal. De Congolese vrouwen moesten zelf op de tafel kruipen en hun benen in de beugels leggen. Het onderzoek gebeurde daarna zoals in België. Het viel Sofie en Paulien op dat de Congolese vrouwen niet riepen tijdens het vaginaal onderzoek, dat nochtans heel pijnlijk was. Hun gezicht vertrok wel van de pijn, maar ze begonnen vb. met hun vingers te knipperen als uiting van pijn. Sommigen riepen wel ‘maman, maman’. Men hield wel rekening met de steriliteit en maakte gebruik van steriele handschoenen. We mochten heel wat onderzoeken meevolgen. De dokter gaf ons regelmatig uitleg. Hij maakte ook gebruik van een echotoestel dat ze blijkbaar gekregen hadden van een ander land. Hoewel het toestel heel oud was, zei hij dat het heel goed werkte en dat ze het daarom nog gebruikten. Na de consultaties volgden we de dokter en de zes stagiairs tijdens hun toer doorheen de verschillende zalen van de afdeling gynaecologie. Men had hier zalen waar de vrouwen met twintig in lagen. Je merkte wel dat de patiënten vaak met elkaar praten. De familie moest hier zorgen voor het eten en het wassen van de kleren van de patiënten. De patiënten moesten ook zelf hun medicatie in de apotheek van het ziekenhuis aankopen. Men deed dit omdat de patiënten anders hun rekening achteraf niet zouden betalen. Het kost ongeveer 3dollar om één nacht te verblijven in een gemeenschappelijke zaal in het ziekenhuis. Daarna gingen we ook naar het ‘paviljoen’. Hier waren de mooie kamers voor de rijken, het kost 15dollar per nacht. Die kamers waren echt mooi afgewerkt en heel ruim. We werden uitgenodigd door een stagiair (zesdejaars) die met ons zaterdag een kleine uitstap wou maken en ons vier bij zijn thuis uitnodigde. Hij vertelde ons ook dat ze op dit moment een tekort hadden een chirurgische mondmaskers en chirurgische hoofddeksels. Daarom moesten ze die nu twee weken lang dragen, tot de voorraad weer voldoende was.

Saartje en Jolize begonnen hun dag op intensieve zorgen. We verder opgevangen door dr. Patrick en maman Annie, de hoofdverpleegster van de afdeling. Ze vertelde ons meteen dat ze zuinig moesten zijn met de handschoenen, ze moesten toekomen met 20paar per dag. Dat verklaarde meteen waarom we buiten soms verplegers handschoenen zagen uitwassen. We toerden met dr. Patrick en zagen verschillende patiënten. Onder andere enkele met appendicitis, TBC en slachtoffers van verkeersongevallen. Er werd een militair binnengebracht die in een zatte bui door een collega neergeschoten was, iets wat wel vaker blijkt voor te komen. Ook lag er een klein meisje met sepsis, dat na een ongeval beroep had gedaan op de traditionele Afrikaanse geneeskunde. Volgens de dokters een groot probleem hier. Vervolgens zagen we een man die een harttransplantatie nodig had. Teleurgesteld vertelde de dokter erbij dat een transplantatie hier niet mogelijk was en ze enkel de symptomen konden behandelen. Dit was net hetzelfde met nierdialyse, coronairografieën en angiogrammen. Dr. Patrick vertelde ons dat hij hier enorm droef om was en hoopte dat wij later nog eens aan het ziekenhuis zouden denken en hulp zouden kunnen bieden. Ook hoopt hij een van zijn specialisatiejaren in België te kunnen doen en met die kennis hier de mensen beter te kunnen helpen. Ook CT-scans en MRI zijn niet mogelijk. Er is een CT-scan in het ziekenhuis, maar deze is stuk en kan niet hersteld worden omdat er geen onderdelen meer verkrijgbaar zijn omdat het een verouderd toestel is. Het hersenhematoom van een patiënt kon dus niet gelokaliseerd worden en moest tijdens de operatie gezocht worden. Verder viel ons op dat de dokter er gelovig is. Hij zei dat als hij zijn patiënten niet verder kon behandelen, hij bad tot moeder Maria. Hij was samen met een groep jongeren een uitstapje naar Banneux aan het proberen te plannen. Hij was geshockeerd toen hij hoorde dat het voor ons vlakbij was en we er nog nooit geweest waren. Hij doet enorm zijn best om ons van het geloof te overtuigen en neemt ons zondag ook graag mee naar een eucharistieviering.

Rond half vier was onze stage gedaan en wandelden we terug omhoog langs de heuvelige weg.
Iedereen was best wel moe van de stage. We keken uit naar het avondeten. Tot onze grote vreugde kregen we zelfgesneden frieten! Iedereen was heel blij dat we heerlijke frieten kregen!
We gingen op tijd slapen.

Donderdag 4 augustus

Vandaag moesten we al om acht uur in het ziekenhuis zijn. Daarom moesten we rond kwart na zeven aan het ontbijt zijn. Weer stond de pot choco ons verleidelijk toe te kijken en maakten we gebruik van dit lekker Westerse broodbeleg! We begonnen de weg naar het ziekenhuis stilaan gewoon te worden en ons meer en meer op ons gemak te voelen. Vandaag stonden we op dezelfde afdeling als gisteren. Sofie en Paulien mochten vandaag zelf een vaginaal onderzoek uitvoeren! Het was een hele ervaring, de eerste keer verliep een beetje onwennig maar de tweede keer hadden we al wat meer zelfvertrouwen.
En opeens mochten we een bevalling meevolgen. Het verliep heel anders dan bij ons. De zwangere vrouw werd niet vergezeld door haar man, ze moest zelf op de tafel kruipen en tijdens de bevalling maakte ze bijna geen geluid. Na vijf minuten was het al voorbij. De navelstreng werd door een stagiair doorgeknipt en het kindje werd direct gewogen, gemeten en toen aangekleed (zonder het eerst goed te wassen). Ondertussen was de moeder al naar de ‘chambre de travail’ gewandeld, waar de andere vrouwen lagen en hun weeën kregen. De stagiair bracht even later de baby. De moeder leek helemaal niet zo enthousiast, het was hier allemaal niet zo speciaal. Dat is misschien normaal aangezien de vrouwen hier gemiddeld acht kinderen of meer krijgen. Het kindje had niet eens een naam, het zou pas een naam krijgen na een paar dagen.
Wat ook heel opvallend was, is dat alle stagiairs en zelfs de dokters heel erg gefascineerd zijn door onze Littmann stethoscopen. Blijkbaar hadden ze hier alleen maar minder goede stethoscopen en is het voor hen duur om zo’n stethoscopen te kopen.

Saartje en Jolize begonnen met een presentatie van het farmaceutische bedrijf Pfizer. Geregeld werd er hevig gediscussieerd tussen de dokters en de vertegenwoordiger, het Frans ging wat snel, maar we konden er uit opmaken dat het om de prijs ging. Opvallend was wel dat de vertegenwoordiger een product tegen vaginale schimmel promootte dat snel inwerkte, volgens hem ideaal voor ongeduldige echtgenoten.

Toen we in de namiddag terug naar de Procure wandelden, werden we vergezeld door twee studenten Geneeskunde, Serge en Alain. Zij waren heel verwonderd dat we nog geen ‘vrienden’ gemaakt hadden met andere Congolezen. Op onze terugweg zagen we langs de kant van de weg een vrouw kleine mango’s verkopen. Saartje wou er heel graag kopen en vroeg of Alain het niet kon regelen. Hij zorgde ervoor dat we 18 kleine mango’s konden kopen voor 1dollar! De vrouw waarvan we het kochten was heel blij, ze had nu alles verkocht voor die dag. Een heel verschil met die ene mango die men ons voor 1dollar wou verkopen gisteren. Toch handig zo Congolese vrienden! Terug in de Procure nodigden ze ons uit voor een groot studentenfeest op 14 augustus, hopelijk kunnen we dan gaan! Ons Frans is toch al goed vooruitgegaan doordat we in het ziekenhuis voortdurend Frans en soms Engels spraken met de dokters en de stagiairs. Iedereen begint steeds vlotter en vlotter te spreken!
Rond 18uur werd het weer donker helaas was de stroom nogmaals uitgevallen. Ook douchen was niet mogelijk aangezien het water het ook niet meer deed. We gingen in de refter zitten waar men kaarsen geplaatst had. Enkele uren was het nog steeds pikkedonker en was er nog steeds geen stroom. We zullen er al maar aan wennen. Rond twintig voor acht werd de bel gerinkeld voor het avondeten, helaas was er nog altijd geen licht; het werd dus een candle light dinner!

Nog enkele weetjes: Het loon van een politieagent per maand is ongeveer 30dollar.
Een normale bevalling kost slechts 3dollar. Volgens de Congolese wet mag een iemand die HIV-positief is, niet trouwen met iemand die niet HIV-positief is. Hier bestaan er geen verkeersregels, verkeersborden en –lichten zijn een echte zeldzaamheid! Een rijbewijs moet gewoon gekocht worden. Medicatie tegen HIV is hier gratis, de Congolezen mogen dat hun hele leven gratis gaan halen.

Eerste kennismaking met L'hôpital géneral de Bukavu

Gisterenavond verlangden we allen naar een deugddoende douche. We waren toen we aankwamen zeer gelukkig met het feit dat we een douche hadden op de kamer. Eens na het avondeten gingen we naar de kamer en ontdekten we dat er jammer genoeg geen water uit de kraan kwam. We sliepen als roosjes in de rustige procure, een groot contrast met de drukte in het centrum van de stad. Het ontbijt was eenvoudig, maar lekker. De Monseigneur (rector) kwam ons halen en stelde ons voor aan de decaan van de universiteit. We bezochten de plaatselijke bib, waarvan de geneeskundige boeken bijna allemaal uit de jaren ’70 dateerden. Dit was voor ons vreemd aangezien wij verplicht zijn recente bronnen te gebruiken. Terwijl we in de bib stonden verschoten Saartje & Sofie zich plots een bult toen een elektriciteitskabel in brand schoot. De man die ons vergezelde daarentegen was een stuk minder onder de indruk. Na deze belevenis gingen we met een busje naar het ziekenhuis in Bukavu waar we het grootste gedeelte van onze tijd zullen doorbrengen. De decaan nam ons eerst mee naar de faculteit geneeskunde waar hij ons voorstelde aan enkele studenten.  Hun lessysteem is praktisch overgenomen van in België en ze moeten dus ook 7 jaar studeren. Daarna bezochten we kort elke afdeling en maakte kennis met de dokters. We zagen een aantal patiënten en hun familie, want het is namelijk zo dat de familie van de patiënten instaat voor hun verzorging en voeding. Het labo was goed uitgerust, zelfs ELISA-testen. Elke patiënt moet zijn onderzoek zelf betalen, dat op voorhand betaald moest worden, anders wordt de procedure niet uitgevoerd. Een gewoon bloedonderzoek kost 28 dollar, een enorm bedrag voor de plaatselijke bevolking. Er bestond een soort van mutualiteit, maar deze functioneerde niet.
De decaan nodigde ons uit op zijn kantoor en we besloten dat Saartje & Jolize gaan starten op interne heelkunde, Sofie & Paulien op gynaecologie. We vertrokken richting procure voor het middagmaal. Daarna zijn we te voet naar het centrum gegaan. Langs de straat zat de lokale bevolking spulletjes te verkopen. Dit ging van fruit, vlees, vis, brood tot 2^e handskleding. Alle mensen langs de weg riepen ‘Bazungu’ of ‘Jambo’ (resp. blanke en gegroet). Ook veel kinderen liepen langs ons op en probeerde iets te verkopen of vroegen geld. We gingen naar een plaatselijke markt en daar viel ons op dat bijna alles te verkrijgen was, maar tegen een pittig prijsje. Een rolletje “zilverpapier” kostte 24$. Nadien besloten we af te dalen tot aan het Kivu meer. Het viel ons op dat er veel politieagenten rondliepen in de straten, al blijken ze zich niet bezig te houden met wat orde te brengen in het verkeer. Toen we aankwamen in de procure was Marie Noël ons al aan het opwachten en bespraken we samen met haar het programma voor de rest van de dagen en ons verblijf in Kaniola. Plots viel de elektriciteit uit, Marie-Noël vertelde dat dit ‘normaal’ was. Maar goed dat we zaklampen hadden meegenomen die ons licht in de duisternis boden. Tot onze grote vreugde was er terug water op de kamers en besloten we ons te douchen. Een heel avontuur voor Sofie! Uit de douchekop kwam er geen water, wel een klein straaltje uit het kraantje 1m boven de grond. Na een kwartier meldde ze dat haar haren bijna nat waren. Tot overmaat van ramp viel de stroom weer uit, waardoor ze haar ‘douche’ in het donker moest voortzetten. Saartje besloot nadien wijselijk zich te douchen in de kamer van Paulien en Jolize.

Als avondeten aten we zoete aardappelen, gefrituurde bananen, en de (enkel volgens Paulien) heerlijke melkwei, gevolgd door de traditionele afsluiter: banaan a.k.a. Grand Michel.

Eindelijk in de Procure!!

Maandag, 1 augustus, stonden we op tijd op aangezien Jean-Baptiste, onze chauffeur voor de komende weken, ons om half 9 zou komen halen. We genoten nog van een uitgebreid ontbijt met heeeel lekker en vers fruit. In het Congolees betekent half 9 echter 11uur, waardoor we nog even aan het zwembad konden liggen. Ook namen we nog een kijkje aan het meer Tanganyika, dat ons hotel omringde. Blijkbaar zitten er nijlpaarden in, maar deze hebben niet kunnen waarnemen. Jean-Baptiste (JB) kwam ons halen met een Jeep. Vooraleer we konden inladen beval hij een werknemer van het hotel eerst nog de vloer van zijn jeep uit te borstelen. Vervolgens werden de koffers op het dak gestapeld en stevig vastgemaakt. De rit naar Bukavu kon beginnen. Het zou maar een 145km zijn we zouden er een kleine 5u overdoen. Ons tijdsschema werd al snel in de war gebracht door een van de vele politiecontroles die we onderweg nog gingen tegenkomen. Gelukkig is JB een stoere kerel, die heel mondig is en niet toegaf aan de eisen van de politieagenten. Ondanks de vrees van JB, verliep de overgang aan de grens relatief vlot en werd onze bagage niet gecontroleerd. We dachten dat alle problemen nu van de baan waren, maar helaas… JB scheurde aan 130 per uur over de kleine asfaltwegen waar aan beide kanten mensen op de weg liepen en af en toe mispakte hij zich wel eens aan een vluchtheuvel, waardoor de vering van de jeep meermaals beproefd werd. Langs de weg maakten we kennis de kleine arme dorpjes die we passeerden. Op het eerste zicht leken de hutjes schattig, tot we beseften dat dit echt het enige was wat deze mensen hadden. Enkele dorpjes verder werden weer tegengehouden door een politieagent. Hij leek heel vriendelijk tot hij de verzekeringspapieren en rijbewijs van JB wou intrekken. Dit was duidelijk niet naar de zin van JB, waardoor hij in het politiekantoortje (geschatte grootte 12m²) langs de weg moest gaan onderhandelen. Ondertussen zaten wij in de jeep te wachten en waren tijdelijk de attractie van het dorp. Groot en klein kwamen bedelen om koekjes, geld, horloges, pennen.. Opeen kwam een van de agenten de kinderen wegjagen en begon een gesprek met ons. Al snel begon ook hij te bedelen naar koekjes, horloges en geld. Tot hij Jolize in het oog kreeg, haar ten huwelijk vroeg en naar België wou komen. Na meer dan een uur en 3 dollar later waren ze bereid om JB te ‘pardonner’ en konden we verder. Iets verder stopten we opnieuw om wat fruit en maniok te kopen. Toen we vertrokken besloten we het erop te wagen enkele pennen uit te delen, waardoor plots een gekte losbarste en de mensen op de auto vlogen. Gelukkig wist JB ons snel uit de menigte te rijden. Vervolgens zouden we de tocht verderzetten over de ‘l’escarpement’. We dachten dat hij nu wel rustig zou rijden omdat het een hobbelige zandweg was met veel putten in en vlak langs de afgrond liep. Niets was minder waar, hij nam de scherpe bochten niet altijd even nauwkeurig. Toen hij opmerkte dat zijn bril niet meer sterk genoeg was en ondertussen een banaan aan het eten was, hielden we toch even ons hart was. Plots stopte hij want iets verderop zag hij een vrachtwagen stilstaan met heel wat mensen errond. Hij vreesde even dat het militairen waren die de weg versperren,iets wat zeer zelden voorkwam. Dat zou betekenen dat we moesten terugdraaien en via rwanda verderrijden. Gelukkig bleek het om een vrachtwagen in panne te gaan. Langs de weg zaten zeker 30 mensen die bovenop de vrachtwagen meereden en nu vastzaten in de bergen. We vroegen ons af wat er nu met hun moest gebeuren. JB zei dat ze ter plekke zouden overnachten en de panne morgen zouden kunnen oplossen. Het begon ondertussen stilaan donker te worden, maar gelukkig waren we bijna in Bukavu. In Bukavu aangekomen toonde JB zich weer eens al een volleerd chauffeur, door zich een weg tussen de massa te banen. Al meteen werd ons duidelijk dat we zelf ook zouden moeten oppassen als we over de weg gaan lopen, auto’s hebben hier duidelijk voorrang op alles. Om iets na 7 kwamen we aan in de procure en werden we warm onthaald door de mensen van hier. We konden aanschuiven voor het eten, wat heel goed meeviel. Alleen de rundsmaag die Sofie probeerde viel niet echt in de smaak. Helaas voelde ze zich verplicht het door te slikken aangezien de rector van de universiteit naast haar zat. Tijdens de maaltijd hadden we een boeiend gesprek met de rector van de universiteit van Bukavu. Hij kwam zelf naar ons toe en stelde voor dat hij bij ons kwam zitten. We waren moe en na nog wat uitpakken gingen we op tijd ons bed in.

De congobende

Enkele sfeerbeelden

Veilig geland!

Na een vlucht van 8.30uur zijn we veilig geland in Bujumbura. Bij het verlaten van de luchthaven werden we overweldigd door de Burundese families die vrienden en familieleden stonden op te wachten. Wanneer ze namelijk hun bekende terugzagen, stopten ze gewoon in het midden van de doorgang om met elkaar een praatje te slaan. Wij moesten ons dus met al onze bagage een baan proberen te banen doorheen de massa. Gelukkig stond de chauffeur van ons hotel ons al op te wachten toen we uit het vliegtuig stapten. Het duurde wel even voor we onze twaalf koffers hadden, maar uiteindelijk konden we vertrekken. Onze bagage werd vanachter op een open jeep gestapeld zonder het vast te maken. Maar de chauffeurs waren duidelijk ervaren en kenden de wegen uitstekend. Hoewel we vlak aan de luchthaven van de hoofstad van Burundi verbleven, moesten we al snel over hobbelige zandwegen rijden. Vanuit ons busje probeerden we nauwlettend onze bagage in het oog te houden, maar alles bleek toch goed gestapeld te zijn!
In het hotel aangekomen, stonden er een vijftal Burundezen bagagejongens ons op te wachten om onze bagage naar onze kamers te brengen. Maar goed dat we op de luchthaven gevraagd hadden hoeveel fooi er gebruikelijk gegeven werd - want één dollar bleek al heel veel te zijn.
Nadat we onze bagage hadden uitgeladen, geven we nog even kijken in de bar van het hotel of we nog iets konden eten. Sommigen kozen voor een portie frieten of een spaghetti bolognaise, iets dat we waarschijnlijk de volgende dagen niet zullen krijgen.
We maakten direct kennis met het gemak waarmee alles werd uitgevoerd: het duurde namelijk bijna een uur vooraleer de frieten en de spaghetti geserveerd werden!
Het eten viel nog best mee. Alleen betekent voor hen een milkshake chocolade een koude chocomelk met ijsblokjes :D!
Rond half twaalf gingen we slapen.

Vandaag worden we na ons ontbijt opgehaald door Jean-Baptiste Mulengezi. Hij zal ons met de jeep over de grens brengen, via een bergpad, naar Bukavu.
Hopelijk krijgen we niet te veel problemen aan de douane met de vele koffers die we bij hebben!

Ons "All In" hotel voor de komende maand

De weersvoorspellingen zijn de volgende: overdag gemiddeld 23° en 's nachts 16°
Spannend!! =)

Korte voorstelling van het doel van onze reis

Dag iedereen,

we zijn vier studenten geneeskunde van 3de bachelor.
In augustus gaan we een maand naar Bukavu in Oost-Congo in het kader van onze opleiding geneeskunde.

We zijn begonnen met dit project uit te werken, nadat we het verhaal van Susan Billen gehoord hadden.
Zij is er in augustus 2010 geweest, samen met vrienden  die er computers geleverd hebben aan de lokale universiteit en aan scholen in de omgeving.
Haar verhaal sprak ons heel erg aan en heeft ons overtuigd om er zelf naar toe te gaan.
Het was niet eenvoudig om dit project te laten goedkeuren door de faculteit, maar uiteindelijk hebben we toch toestemming gekregen.

In Bukavu gaan we een aantal weken helpen in het universitaire ziekenhuis.
Daarnaast gaan we ook hulp bieden in het Panzi-ziekenhuis. Dit ziekenhuis is bekend voor het opvangen van verkrachte vrouwen.
We gaan eveneens enkele dagen naar Kaniola gaan. Hier ligt een klein ziekenhuis waar één arts dagelijks vrouwen helpt bevallen.
We hopen voor dit ziekenhuis medisch materiaal te kunnen verzamelen en aan te kopen.
Dat kleine ziekenhuis heeft in de wachtzaal helaas nog houten bedden, iets wat heel onhygiënisch is!

Naast onze hulp in het ziekenhuis willen we ook financiële steun bieden aan de organisatie 'Action d'Espoir', opgericht door de Congolese Marie Noël Cikuru.
Zij zet zich onder andere in voor het opvangen van verkrachte vrouwen en helpt hen terug te integreren in hun dorp.
Zo heeft ze ook onlangs nog de houten bedden in een ander klein ziekenhuis vervangen door metalen bedden!
Via Action d'Espoir willen we ervoor zorgen dat ook het ziekenhuis in Kaniola metalen bedden krijgt. 

Op dinsdag 22 februari hebben we ons project voorgesteld. Susan Billen gaf die avond eveneens een presentatie over haar eigen reis. Na de presentatie hebben wij ons project toegelicht en het doel dat we willen steunen!

Nog vijf dagen!

De voorbije dagen zijn we druk bezig geweest met onze koffers te maken.
Helaas beseften we dat we niet al het medisch materiaal kunnen meenemen dat we gekregen hebben.
Het was niet eenvoudig om een selectie te maken, maar we denken dat we nu zeker het meest nuttige materiaal hebben ingepakt!

Het aftellen begint!

Stilaan komt ons vertrek in zicht: over twee weken vertrekken we eindelijk!